Akciğer kanseri nedir?

Akciğer kanseri hastalığı

Akciğer kanseri, akciğer dokusunun değişime uğraması ve yayılması nedeniyle oluşan kanser türüdür. Akciğer kanseri ilk önce akciğerde başlar. Küçük hücreli akciğer kanseri akciğer dokularında kanser (habis, kötü huylu) hücrelerinin bulunduğu bir hastalıktır. Tüm kanser türleri arasında en ölümcül kanser türü olan akciğer kanserinden dünya çapında her yıl yaklaşık olarak üç milyon insan yaşamını yitirmektedir.

Dünyada kanserden ölüm nedenleri arasında 1. sıradadır. Erkeklerde en sık kadınlarda meme kanserinden sonra ikinci sıklıkta görülen malignitedir. Kadınlar arasında sigaranın yaygınlaşması ile görülme sıklığı artmaktadr.

Belirtileri

Akciğer kanserinde erken teşhis çok azdır. Akciğer kanseri tanısı konduğunda genelde kanser vücuda yayılmıştır.

Birçok olguda ise öksürük erken bir belirti olmakla birlikte hastaların büyük çoğunluğu sigara kullandığından öksürüklerinin sigaraya bağlı olduğunu düşünerek hekime başvurmazlar.

Akciğer kanseri  belirtileri

1. Öksürük, balgam, kanlı balgam, göğüs ağrısı, akciğer iltihabı, göğüs kafesi içine sıvı birikmesi, ses kısıklığı, tümörün damar basısı nedeniyle göğüs üst bölümünde boyunda ve başta ortaya çıkan ödem (şişlik)
2. İştahsızlık, zayıflama
3. Kemiğe yayılım sonrası kemik ağrıları, kanda kalsiyum artışı ve buna bağlı belirtiler
4. Karaciğere yayılım sonrası, karaciğer büyüklüğü, ağrı ve ateş,
5. Beyne yayılım sonrası, bazı nörolojik belirtiler ve nöbetler,
6. Bazı hormonların tümör tarafından anormal salgılanması nedeniyle çeşitli hormonal bozukluklar

7. Göğüs ağrısı, nefes darlığı
8. kan tükürme
9. Hırıltılı solunum
10. Sık tekrarlayan akciğer iltihabı
11. Yutma güçlüğü
12. Ses kısıklığı
13. yüzde dolgunluk, kızarma, baş ağrısı, nefes darlığı, öksürük
14. Göğüs kafesi içinde lenf sıvısı birikimi
15. Ateş
16. Çarpıntı ve senkop (bayılma)
17. Kilo kaybı, halsizlik, iştahsızlık

Akciğer kanserinin  nedenleri risk faktörleri

Akciğer kanserinin en iyi bilinen neden sigara içilmesidir. Bazı mesleklerde çalışma, hava kirliliği, radyasyon, genetik faktörler, beslenme alışkanlıkları gibi adi geçen diğer nedenlerin hiç birisi sigara ile mukayese edilecek kadar önemli değildir.

Radon özellikle maden işçilerinde AC kanseri riskini arttırır.

•Diet : meyve sebzeden zengin beslenme riski azaltır

•Genetik faktörler bir tip glutatyontrensferaz eksikliğine bağlı debrisoqini fazla metabolize edenlerde riski arttırmaktadır.

•Predispozan hastalıklar : Sarkoidozis, skleroderma ve interstisyel fibrozis, KOAH AC kanseri riskini arttırmaktadır.

Akciğer kanserinin başlıca nedeni sigaradır. Tüm akciğer kanserlerinin %80-90’ı tek başına sigaraya bağlıdır. Risk sigara içme süresi, toplam içilen sigara, başlama yaşı ve içilen sigaranın tipine göre değişir.

Aktif sigaradan sonra akciğer kanserinin en önemli ikinci risk faktörü pasif sigara maruziyeti veya diğer isimler olarak çevresel sigara maruziyeti veya dumanaltı olmaktır.

Pasif sigara maruziyetinin tek başına ortalama 1.2-1.3 kat riski arttırdığı bildirilmektedir.

Ayrıca asbestos denen tozlarla uğraşan işlerde çalışan kişilerde, çeşitli kimyasal maddelerle çalışılan iş kollarında çalışanlarda, daha önce akciğerden hastalık geçiren ve akciğerde nedbe dokusu gelişen kişilerde akciğer kanseri riski artmaktadır. Bazı beslenme özelliklerinin de akciğer kanseri riskini etkileyebileceği bilinmektedir

Akciğer kanseri tedavisi

Akciğer kanseri tedavisinde tedavi evrelere göre değişiklik gösterir. Hastalığın kesin tedavisi ancak cerrahi girişim ile sağlanabilir. Fakat ne yazıkki akciğer kanseri hastalarının büyük çoğunluğunda cerrahi tedavi uygun değildir veya imkansızdır.

Bu durumda cerrahi tedavi yerine radyoterapi veya kemoterapi uygulanır fakat kesin tedavi sağlanması hemen hemen imkansızdır.

Akciğer kanserinde cerrahi tedavi:

Ameliyattan önce evrelendirme çok önemlidir. Ameliyat sonrası bakımda bir o kadar önemlidir. cerrahi ve cerrahi sonrası bakımda son yıllardaki düzelmelerle 5 yıllık sağ kalım oranı evre 1 hastalarda %75 ten fazladır. Evre 2 hastalarda bu oran &50 civarında.

Akciğer kanserinde cerrahi tedavi:

Ameliyattan önce evrelendirme çok önemlidir. Ameliyat sonrası bakımda bir o kadar önemlidir. cerrahi ve cerrahi sonrası bakımda son yıllardaki düzelmelerle 5 yıllık sağ kalım oranı evre 1 hastalarda %75 ten fazladır. Evre 2 hastalarda bu oran &50 civarında.

Akciğer kanserinde ameliyat yapılamayacak durumlar:

evre 3 ve evre 4 küçük hücreli akciğer kanserinde
- göğüs duvarında geniş rezeksiyon
- akciğer kanseri göğüs dışındaki lenf bezlerine yayılmış ise
- karaciğer beyin gibi uzak organlara yayılmış ise
- akciğer zarında malign sıvı var ise
- kardiyak tamponad var ise
- karaciğer, kalp, böbrek yetmezliği var ise ameliyat yapılmaz

Akciğer kanseri tedavisinde radyoterapi:
Ameliyattan daha az yararlıdır. Fakat hastalığın etkilerini azaltmak amacıyla şu durumlarda kullanılabilir.

- süperior vena cava nın obstrüksiyonu
- tekrarlayan hemoptizi
- kanserin göğüs duvarına sıçraması veya kemiklere sıçraması sonucu oluşan ağrı
- soluk borusu ve akciğer bronşlarında oluşan tıkanmalarda radyoterapi ile geçici tedavi edilebilirler.

Akciğer kanseri tedavisinde kemoterapi:
Küçük hücreli akciğer kanserinde etkilidir, radyoterapi ile beraber kullanılır. küçük hücreli akciğer kanseri dışındaki tiplere etkisi çok azdır

Akciğer kanserine Beslenmenin etkisi

Akciğer kanserinde öeslenme önemlidir, özellikle yeterli derecede meyve yemek, bariz olarak akciğer kanserinden korumaktadır.  A vitaminin akciğer kanseri gelişimini önleyici etkisi olduğu düşünülmektedir. Bu vitamini bol miktarda alanlarda akciğer kanseri gelişme riskinin %50 azaldığı bildirilmektedir. Ama meyve yerine vitamin tabletleri veya diğer gıda tamamlayıcı maddeleri almak, bu koruyucu etkinin yerine geçmemektedir. Özellikle sigara tiryakileri bu tip maddelerde bilhassa dikkatli olmalıdır:

Aslında bazı vitaminlerin koruyucu etkisini göstermek amacıyla yapılan araştırmalarda sigara tiryakilerinde vitamin tabletleri alınması halinde bir risk artışı bile tespit edilmiştir.

Sigara içen insanlarda A vitamini düzeyi azalmaktadır, onun için sigara içenlerin daha fazla Avitamini almaları gerekmektedir.

C vitamininin de olumlu etkisi olduğu düşünülmektedir. E vitaminiyle ilgili yeterli çalışma yoktur.